Ziek uit dienst gaan: het is een situatie waar zowel werknemers als werkgevers mee te maken kunnen krijgen. Bijvoorbeeld wanneer een tijdelijk contract afloopt terwijl een werknemer nog ziek is, of wanneer iemand zich ziek meldt kort na het einde van het dienstverband. Voor zieke werknemers levert dat direct vragen op over inkomen en rechten. Voor werkgevers brengt het verplichtingen met zich mee die ook ná het dienstverband kunnen doorlopen. In dit artikel leggen we stap voor stap uit wat ziek uit dienst betekent, welke regels gelden en waar u op moet letten.
Een werknemer gaat ziek uit dienst als de arbeidsovereenkomst eindigt terwijl hij of zij ziek is. Dit komt het vaakst voor in drie situaties:
Daarnaast kent de Ziektewet een zogeheten nawerking: ook een werknemer die zich binnen vier weken ná het einde van het dienstverband ziek meldt, kan nog aanspraak maken op een Ziektewetuitkering, mits er geen nieuwe werkgever is en geen WW-uitkering loopt.
Wilt u een zieke werknemer ontslaan? Normaal gesproken geldt tijdens de eerste twee jaar van ziekte een ontslagverbod. De werkgever mag de arbeidsovereenkomst in die periode niet opzeggen. Werkt de zieke werknemer onvoldoende mee aan re-integratieactiviteiten, dan kan de werkgever het loon opschorten maar ontslag is in principe niet mogelijk.
Het opzegverbod kan bovendien worden verlengd met 52 weken als het UWV oordeelt dat de werkgever zijn re-integratieverplichtingen niet is nagekomen. In dat geval loopt ook de loondoorbetalingsplicht door.
Er zijn echter uitzonderingen waarbij de arbeidsovereenkomst tijdens ziekte wél kan eindigen:
Belangrijk: stemt een werknemer tijdens ziekte in met een beëindiging van de arbeidsovereenkomst zonder beroep te doen op het opzegverbod, dan is er sprake van een zogenoemde benadelingshandeling. Het UWV kan in dat geval de Ziektewetuitkering weigeren. Stem nooit zomaar in met een beëindiging tijdens ziekte zonder juridisch advies in te winnen.
Als een werknemer ziek uit dienst gaat, is de werkgever nog niet klaar. Er zijn een aantal verplichtingen die zorgvuldig moeten worden afgehandeld.
De werkgever moet de werknemer uiterlijk op de laatste dag van het dienstverband ziek melden bij het UWV. Met deze melding wordt tegelijkertijd een Ziektewetuitkering aangevraagd voor de werknemer.
Wordt de melding niet of te laat gedaan, dan wordt de werkgever geconfronteerd met een boete van maximaal €455 van de UWV. Het is dus zaak dit altijd op tijd te regelen, ook als het einde van een contract onverwacht samenvalt met ziekte.
Tot het moment van uitdiensttreding blijft de werkgever verantwoordelijk voor de re-integratie. Ook bij tijdelijke contracten gelden dezelfde re-integratieverplichtingen als bij vaste contracten. In veel gevallen moet de werkgever bij de ziekmelding ook een re-integratieverslag aanleveren. Welk type verslag vereist is, hangt af van de duur van de ziekte op het moment van uitdiensttreding:
Het UWV beoordeelt aan de hand van dit verslag of de werkgever voldoende heeft gedaan aan re-integratie. Heeft de werkgever dat onvoldoende gedaan, dan kan het UWV een verhaalsanctie opleggen: een deel van de Ziektewetuitkering, tot maximaal 52 weken, wordt dan op de werkgever verhaald.
Loopt er al een re-integratietraject op het moment van uitdiensttreding? Dan is het verstandig om vóór de einddatum een actueel oordeel van de bedrijfsarts te laten opstellen. Dit document beschrijft de huidige belastbaarheid van de zieke werknemer en vormt een belangrijk onderdeel van het re-integratieverslag. Het voorkomt ook discussies achteraf over de vraag of de werknemer al dan niet ziek was op de einddatum.
Bij tijdelijke contracten gelden nog twee aanvullende verplichtingen:
Ook na het einde van het dienstverband bent u als ex-werkgever mogelijk nog niet klaar. Bent u eigenrisicodrager voor de Ziektewet? Dan betaalt u als ex-werkgever de Ziektewetuitkering zelf en blijft u verantwoordelijk voor de re-integratie van uw ex-werknemer. Dit geldt zolang hij of zij aanspraak maakt op de uitkering, ook al is het dienstverband al lang beëindigd.
Volgt na de Ziektewetuitkering een WGA-uitkering en bent u ook daarvoor eigenrisicodrager? Dan blijven de re-integratieverantwoordelijkheid én de uitkeringsbetaling bij u als ex-werkgever liggen. Bent u geen eigenrisicodrager? Dan neemt het UWV de re-integratieverantwoordelijkheid over zodra de werknemer uit dienst is. U heeft in dat geval geen directe bemoeienis meer met de begeleiding. Toch kunt u als ex-werkgever nog wel financiële gevolgen ondervinden via de gedifferentieerde premie, zeker als u een middelgrote of grote werkgever bent.
Ziek uit dienst gaan heeft niet alleen juridische maar ook financiële gevolgen voor de werkgever. Als een werknemer een Ziektewetuitkering ontvangt die aan de werkgever wordt toegerekend, kan dit leiden tot een hogere gedifferentieerde premie voor de Ziektewet en WGA. De hoogte van die premieverhoging hangt af van de omvang van de werkgever:
Elk najaar ontvangt u als werkgever van de Belastingdienst de ‘beschikking gedifferentieerde premie Whk’. Controleer deze jaarlijks. U kunt binnen zes weken bezwaar aantekenen. Vraag bij twijfel een specificatie op van de instroomgegevens bij de Belastingdienst.
Gaat u ziek uit dienst? Dan heeft u in de meeste gevallen recht op een Ziektewetuitkering van het UWV. U ontvangt geen loon meer van uw werkgever, maar het UWV neemt de inkomensondersteuning over. De uitkering bedraagt 70% van uw laatste dagloon (inclusief vakantiegeld) en duurt maximaal twee jaar.
Uw uitkering stopt eerder als:
Na één jaar ziekte beoordeelt het UWV uw situatie opnieuw. Bent u op dat moment voor minder dan 35% arbeidsongeschikt, dan stopt uw uitkering een maand later. Bent u na twee jaar nog altijd ziek en voldoet u aan de voorwaarden? Dan kunt u mogelijk een WIA-uitkering aanvragen.
Er zijn situaties waarbij u geen recht heeft op een Ziektewetuitkering:
Wordt u ziek ná het einde van uw contract, maar binnen vier weken? Dan kunt u via de nawerking van de Ziektewet toch aanspraak maken op een uitkering, mits u geen nieuwe werkgever heeft en geen WW-uitkering ontvangt. Meld u in dat geval uiterlijk op de tweede ziektedag bij het UWV.
Ontvangt u al een WW-uitkering en wordt u daarna ziek? Dan loopt de WW in beginsel 13 weken door voordat een Ziektewetuitkering ingaat. In dat geval wordt de ziekmelding toegerekend aan het UWV en zijn er geen financiële gevolgen voor de ex-werkgever.
Bij ontslag na twee jaar (104 weken) ziekte heeft u recht op een transitievergoeding, berekend over de volledige duur van het dienstverband. De werkgever betaalt deze vergoeding, maar kan via het UWV compensatie aanvragen. De hoogte is gebaseerd op 100% van het loon, ook als er minder is uitbetaald. De vergoeding is een derde bruto maandsalaris per gewerkt jaar (vanaf 2020). Wordt het contract via een VSO beëindigd na 2 jaar ziekte? Ook dan heeft u recht op de vergoeding.
Begint een werknemer bij een nieuwe werkgever terwijl hij of zij nog ziek is? En is de werknemer ook op de eerste werkdag nog arbeidsongeschikt? Dan wordt de nieuwe werkgever verantwoordelijk voor de re-integratie en de loondoorbetaling tot de werknemer in totaal 104 weken ziek is geweest.
Zegt de nieuwe werkgever het contract op tijdens de proeftijd, dan neemt het UWV de re-integratieverantwoordelijkheid over.
Ziek uit dienst gaan is voor zowel werknemers als werkgevers een complexe situatie met veel verplichtingen en deadlines. Patijnenburg helpt mensen bij re-integratie en begeleiding naar werk, ook wanneer u vanuit een Ziektewetuitkering weer aan de slag wilt. Neem gerust contact met ons op voor meer informatie.
