Nieuws

Ziek in dienst bij nieuwe werkgever

Een nieuwe baan vinden terwijl u ziek bent of midden in uw re-integratie zit, kan een grote stap zijn. U wilt graag vooruit, maar er komen ook veel vragen en onzekerheden bij kijken. Wat zijn uw rechten? Waar moet u rekening mee houden in de proeftijd? En welke verplichtingen heeft uw nieuwe werkgever als u ziek in dienst treedt? In dit blog leggen wij het stap voor stap uit, zodat u goed voorbereid de juiste keuzes kunt maken.

Solliciteren en ontslag

Solliciteren terwijl je in de ziektewet zit

Solliciteren mag altijd, ook als u ziek bent. Het is wel belangrijk dat u eerlijk naar uzelf kijkt: kunt u het werk straks echt aan met uw gezondheid? U hoeft een werkgever niet te vertellen dat u ziek bent, tenzij uw klachten direct invloed hebben op het uitvoeren van het werk. Een werkgever mag u ook geen vragen stellen over uw gezondheid of ziektegeschiedenis. Alleen in speciale gevallen (bijvoorbeeld bij risicovol werk) mag een bedrijfsarts een medische keuring doen.

Sollicitatieplicht bij ziekte

Een veelgestelde vraag is of je verplicht bent te solliciteren terwijl je ziek bent. Of u verplicht bent te solliciteren, hangt af van uw situatie:

Ontslag nemen bij ziekte

Als u nog een werkgever heeft: Bent u in dienst en ziek, dan heeft u geen sollicitatieplicht. U bent in deze periode vooral bezig met uw re-integratie bij uw huidige werkgever. Samen met uw werkgever en de bedrijfsarts bekijkt u welke stappen mogelijk zijn om terug te keren in passend werk.
Als u ziek bent zonder werkgever (Ziektewet): In de eerste weken hoeft u meestal nog niet te solliciteren. Na ongeveer acht weken maakt UWV samen met u een plan van aanpak. Een arbeidsdeskundige bekijkt dan wat u nog wél kunt doen. Weigert u dit, dan kan UWV uw uitkering verlagen of stopzetten. Uiteraard houdt UWV rekening met uw gezondheid. Bent u bijvoorbeeld opgenomen in het ziekenhuis, dan kunt u een tijdelijke ontheffing aanvragen van de sollicitatieplicht.
Ziek tijdens een WW-uitkering: Ontvangt u een WW-uitkering en wordt u ziek, dan moet u dit direct melden bij UWV. De eerste 13 weken blijft u in principe WW ontvangen. In die periode wordt verwacht dat ublijft solliciteren. Bent u te ziek, dan kunt u dit bespreken met uw contactpersoon. In overleg kan er tijdelijk vrijstelling worden gegeven. Duurt de ziekte langer, dan gaat uw WW vaak over in een Ziektewet-uitkering.
Participatiewet (bijstand) en ziekte: Heeft u geen recht op loon, Ziektewet, WW of WIA en komt u ziek thuis te zitten zonder inkomen, dan kunt u een bijstandsuitkering aanvragen bij de gemeente. Ook in de bijstand geldt in principe een arbeidsplicht. De gemeente kan u ontheffing geven als u medisch niet in staat bent om te werken. Kunt u (gedeeltelijk) werken, dan wordt van u verwacht dat u meedoet aan re-integratieactiviteiten, zoals aangepast werk of een traject via de sociale werkvoorziening. De exacte invulling verschilt per gemeente, dus het is verstandig dit na te vragen bij uw eigen gemeente.

Neem nooit overhaast ontslag zolang u ziek bent. Dit kan namelijk grote gevolgen hebben. Als u tijdens ziekte zelf ontslag neemt bij uw werkgever, verliest u het recht op loon tijdens ziekte. Daarnaast loopt u het risico geen WW-uitkering te krijgen. UWV kan dit zien als verwijtbare werkloosheid, omdat u zelf het dienstverband heeft beëindigd terwijl u ziek was. Overleg altijd met uw arts, uw re-integratiebegeleider of een juridisch adviseur voordat u ontslag neemt. Zo voorkomt u dat u onbedoeld belangrijke rechten en inkomenszekerheid verliest.

Start bij een nieuwe baan

Wat moet je doen als je in de ziektewet zit en een nieuwe baan vind?

Overleg met je (bedrijfs)arts
Bespreek altijd uw situatie met de (bedrijfs)arts of arts van UWV. Hij of zij kan inschatten of het werk bij uw nieuwe werkgever passend en haalbaar is. Zo voorkomt u dat u begint aan een functie die te zwaar is of uw herstel in de weg zit.
Openheid richting nieuwe werkgever
U hoeft niet uw hele ziektegeschiedenis te delen, maar wél klachten die uw werk direct beïnvloeden. Zo kan de werkgever rekening houden met uw belastbaarheid, bijvoorbeeld door tijdelijk lichter werk of aanpassingen te bieden.
Teken pas na zekerheid
Teken pas een nieuw contract als u zeker weet dat u het werk aankunt en het contract rond is. Zo voorkomt u dat u zonder loon of uitkering komt te zitten.
Stel uw gezondheid voorop
Herstel gaat boven alles. Begin niet te snel, want te vroeg instappen kan leiden tot terugval of langdurige uitval.
Vraag advies als u twijfelt
Een re-integratiecoach, vakbond of juridisch adviseur kan u helpen om de juiste keuzes te maken en uw rechten te beschermen.

Beginnen bij een nieuwe baan tijdens de ziektewet

Start u een nieuwe baan terwijl u nog ziek bent (bijvoorbeeld omdat u bij uw vorige werkgever ziek uit dienst bent gegaan), dan heeft u vanaf de eerste dag recht op loondoorbetaling door uw nieuwe werkgever. Dit betekent dat uw nieuwe werkgever direct verantwoordelijk is voor uw inkomen tijdens ziekte.

Daarnaast neemt de nieuwe werkgever ook de volledige begeleiding van uw re-integratie over. Vanaf het moment dat u in dienst komt, is hij samen met u en de bedrijfsarts verplicht om te kijken hoe u stap voor stap weer aan het werk kunt. Denk hierbij aan het maken van een plan van aanpak, het aanbieden van passend werk en het ondersteunen van uw herstel.

Ziektewet-loondoorbetalingsplicht bij je nieuwe baan

De wettelijke loondoorbetalingsplicht bij ziekte begint niet opnieuw bij de nieuwe baan: alle reeds verstreken ziekteweken bij de vorige werkgever tellen mee in die 104 weken. Bijvoorbeeld, als je al 3 weken ziek was voor indiensttreding, hoeft de nieuwe werkgever nog maximaal 101 weken loon door te betalen onder de Ziektewet-loondoorbetalingsplicht.

Verder blijft het opzegverbod bij ziekte van kracht zodra je de proeftijd voorbij bent (hierover meer bij Proeftijd): een werkgever mag je dan in principe niet ontslaan enkel omdat je ziek bent gedurende de eerste 2 ziektejaren. Uitzonderingen hierop zijn beperkt tot situaties als ernstige verwijtbaarheid van de werknemer (bijvoorbeeld weigeren van passend werk of re-integratie) of bedrijfseconomische noodzaak (bijv. bedrijfsbeëindiging). Ook na twee jaar ziekte gelden speciale regels (bijvoorbeeld recht op een transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid).

Ziek tijdens de proeftijd van een nieuwe baan

In de proeftijd (meestal 1 à 2 maanden) geldt het opzegverbod bij ziekte niet. Zowel u als de werkgever mogen het contract direct beëindigen, ook als u ziek bent. De werkgever hoeft daarvoor geen ontslagvergunning of opzegtermijn te hanteren. Wordt u ontslagen terwijl u ziek bent, dan heeft u wél recht op een transitievergoeding vanaf de eerste werkdag. Ook kunt u zich bij UWV melden voor een Ziektewet-uitkering; UWV neemt dan de loondoorbetaling en re-integratie over.

Na de proeftijd bent u beter beschermd. Dan mag een werkgever u in principe niet ontslaan wegens ziekte gedurende de eerste 104 weken, behalve in uitzonderlijke situaties. Het aflopen van een tijdelijk contract is een uitzondering: een tijdelijk contract mag van rechtswege eindigen op de afgesproken einddatum, zelfs als je ziek bent, maar ziek zijn mag niet de reden zijn om een contract niet te verlengen. Bij een tijdelijk contract dat afloopt tijdens ziekte moet de werkgever je wel ziek uit dienst melden bij UWV; alleen dan kun je namelijk een Ziektewet-uitkering krijgen na het contract.

No-riskpolis helpt jou en je nieuwe werkgever

Heb je een ziekte of arbeidsbeperking en val je onder de no-riskpolis, dan is dit voordelig voor jou en je nieuwe werkgever. Je hoeft dit niet direct bij sollicitatie te melden, maar het mag wel omdat de no-riskpolis inhoudt dat UWV de loonkosten bij ziekte vergoedt voor de werkgever. Dit geldt als je bij ziekte een Ziektewet-uitkering ontvangt ondanks je dienstverband. De werkgever betaalt in dat geval geen verhoogde premie en draait niet op voor de kosten tijdens jouw ziekte. De no-riskpolis is er bijvoorbeeld voor werknemers die vanuit een WIA-uitkering of met een arbeidsbeperking aan het werk gaan, en geldt doorgaans gedurende de eerste 5 jaar van je nieuwe dienstverband. Als je hieronder valt, moet je het uiterlijk na 2 maanden in dienst eerlijk zeggen als de werkgever er expliciet naar vraagt.

Ziektewet-uitkering bij overstap naar een nieuwe baan

Of je je Ziektewet-uitkering (ZW) behoudt of verliest bij een nieuwe baan, hangt af van de situatie. Enkele belangrijke scenario’s:

Je was ziek zonder werkgever en vindt een baan

als je vanuit de Ziektewet een nieuwe baan aangaat, stopt je Ziektewet-uitkering op het moment dat je in dienst treedt (omdat je weer loon ontvangt van een werkgever).

Ziek uit dienst bij oude werkgever, direct door naar nieuwe werkgever

Bent u ziek bij het einde van uw vorige baan of binnen vier weken daarna, dan kunt u voor de tussenperiode een Ziektewet-uitkering krijgen van UWV. Start uw nieuwe baan echter direct (of terwijl u nog ziek bent, dan neemt de nieuwe werkgever dit over. U ontvangt loon (minimaal 70%) en de re-integratieverplichtingen verschuiven naar de nieuwe werkgever. De al opgebouwde ziekteperiode telt mee binnen de maximale termijn van 104 weken.

Wisselen van baan tijdens ziekte (eigen ontslag)

Zelf ontslag nemen tijdens ziekte is risicovol. U heeft dan meestal géén recht op een Ziektewet-uitkering, omdat UWV dit ziet als vrijwillig ontslag. Alleen bij een contract dat van rechtswege eindigt of onvrijwillig wordt beëindigd tijdens ziekte kunt u wel Ziektewet krijgen. Het advies is dus: zeg niet zomaar zelf je baan op in ziekte in de hoop op ZW, want je kunt dan zonder inkomen komen te zitten.

Nieuwe baan en snel weer ziek

Wordt u binnen vier weken na herstel opnieuw ziek, dan telt dit als voortzetting van uw eerdere ziekteperiode. Uw nieuwe werkgever moet dan direct loon doorbetalen en de teller loopt door binnen de 104 weken. Bent u langer dan vier weken hersteld, dan begint een nieuwe ziekteperiode vanaf nul. Overleg bij twijfel altijd met UWV of de bedrijfsarts.

Tussen twee banen ziek worden

Wordt u ziek nadat uw vorige contract is afgelopen maar vóórdat u bij uw nieuwe werkgever start, dan valt u onder de Ziektewet. Dit geldt als u binnen vier weken na het einde van uw dienstverband ziek wordt. U kunt dan bij UWV een uitkering aanvragen (“ziek uit dienst”) die de periode overbrugt tot uw nieuwe baan begint. Geef uw nieuwe werkgever tijdig een seintje; als het contract al is ingegaan en u bent nog ziek, dan geldt direct de loondoorbetalingsplicht van de nieuwe werkgever.

Rechten en plichten voor beide partijen

Re-integratieverplichtingen van de werknemer

Als u ziek bent, heeft u niet alleen rechten, maar ook plichten. Op grond van de Wet verbetering poortwachter moeten u en uw (oude of nieuwe) werkgever er samen alles aan doen om u zo snel en verantwoord mogelijk weer aan het werk te krijgen. Uw belangrijkste verplichtingen zijn:

Actief meewerken aan het plan van aanpak
De bedrijfsarts maakt in de eerste weken een probleemanalyse. Samen met uw werkgever stelt u een plan van aanpak op. U moet zich inzetten om dit plan uit te voeren, bijvoorbeeld door aangepast of lichter werk te accepteren, therapie te volgen of scholing te doen als dat bij uw herstel helpt.
Bereikbaar zijn en contact onderhouden
Uw werkgever en bedrijfsarts verwachten dat u bereikbaar bent en meedoet aan voortgangsgesprekken, meestal elke zes weken. Komt er een oproep, dan moet u daar gehoor aan geven. Ook bent u verplicht om juiste informatie te geven over uw gezondheid voor zover dit invloed heeft op werk. Onjuiste of onvolledige informatie kan uw positie schaden.
Passend werk niet weigeren
Als u werk aangeboden krijgt dat u binnen uw mogelijkheden kunt doen, moet u dit accepteren. Weigeren zonder geldige reden kan leiden tot sancties: uw loon kan worden opgeschort of zelfs stopgezet.
Eigen initiatief tonen
Ook van u wordt verwacht dat u meedenkt. Dat kan door ideeën aan te dragen voor passend werk, mee te werken met een re-integratiebureau of zelf te solliciteren naar functies elders als terugkeer bij uw oude werkgever niet mogelijk is.
Communicatie bij overstap naar een nieuwe baan
Vindt u tijdens uw re-integratie een nieuwe baan, dan moet u dit melden bij uw huidige werkgever en het re-integratieteam. Het plan van aanpak wordt dan aangepast of beëindigd. Relevante informatie, zoals beperkingen of noodzakelijke werkvoorzieningen, wordt via u en de bedrijfsarts overgedragen aan de nieuwe werkgever. Dit zorgt voor een soepele overgang en vergroot de kans op duurzaam herstel.

Verplichtingen van de nieuwe werkgever bij ziekte

Start u een nieuwe baan terwijl u ziek bent, of wordt u kort na indiensttreding ziek, dan gelden voor uw nieuwe werkgever dezelfde verplichtingen als voor iedere werkgever.

Loondoorbetaling: Uw werkgever moet bij ziekte minimaal 70% van uw loon betalen, tot maximaal 104 weken.
Re-integratie: De werkgever moet samen met u en de bedrijfsarts een plan van aanpak opstellen, passend werk aanbieden en uw herstel begeleiden.
Ontslagbescherming: Buiten de proeftijd mag u in principe niet ontslagen worden vanwege ziekte.

Het feit dat u al ziek was vóór indiensttreding, verandert deze verplichtingen niet. Alleen in de proeftijd kan de werkgever het contract direct beëindigen.

In de praktijk kiezen sommige werkgevers ervoor om een startdatum uit te stellen tot na herstel, of om een tijdelijk contract aan te bieden nadat u hersteld bent. Dit gebeurt vaak in goed overleg, zodat de risico’s voor beide partijen beheersbaar blijven.

Ondersteuning vanuit Patijnenburg

Patijnenburg ondersteunt mensen die door ziekte of een arbeidsbeperking tijdelijk of structureel vastlopen richting werk. Met persoonlijke begeleiding, re-integratietrajecten en praktische ondersteuning helpt Patijnenburg u om op een verantwoorde manier weer stappen te zetten richting passend werk of een nieuwe baan. Twijfelt u over uw rechten, plichten of de juiste vervolgstap? Dan kan het prettig zijn om samen met een coach van Patijnenburg uw situatie in kaart te brengen en samen te kijken naar oplossingen.